Chúng ta thường nghe nói Giải Nobel là một giải thưởng danh giá mà các nhà khoa học luôn khao khát có được. Vậy giải Nobel là gì? Vì sao có giải thưởng này và có các giải Nobel nào? Bài viết này sẽ cung cấp cho các bạn những điều liên quan đến Giải thưởng Nobel danh giá, hãy cùng tìm hiểu nhé!
Giải thưởng Nobel là gì?
Giải Nobel là một tập các giải thưởng quốc tế được tổ chức trao thưởng hàng năm cho những người có phát minh khoa học vĩ đại trong các lĩnh vực: Hóa học, Vật lý, Văn học, Y học, Kinh tế và Hòa bình.
Vì sao có giải thưởng Nobel?
Tên giải thưởng Nobel là xuất phát từ tên của một nhà Hóa học, một doanh nhân nổi tiếng tài ba người Thụy Điển, Alfred Bernhard Nobel (21/10/1833 – 10/12/1896). Ông đã có hơn 350 phát minh trong cuộc đời nghiên cứu của mình, trong đó nổi bật nhất là thuốc nổ (dynamite) và là một doanh nhân nổi tiếng trong việc sản xuất và buôn bán vũ khí.
Giải thưởng này ra đời kể từ năm 1901, sau khi ông bị chỉ trích vì thu lợi nhuận từ việc bán vũ khí, ông đã quyết định dùng tài sản của mình để thành lập nên chuỗi giải thưởng Nobel danh giá này cho những nhà khoa học đạt thành tựu to lớn trong cuộc đời nghiên cứu của mình. Giải thưởng Nobel là nguồn cổ vũ và khát vọng lớn nhất của những người nghiên cứu khoa học trên thế giới. Trước khi mất, ông còn để lại 94% tài sản của mình (khoảng 235 triệu USD) cho Quỹ Nobel tiếp tục duy trì giải thưởng. Cho tới nay, tài sản của Nobel để lại đã sinh sôi nảy nở lên tới hơn 500 triệu USD.
Có những giải Nobel nào?
Tất cả có 6 giải Nobel được trao tặng, mỗi giải thưởng sẽ được trao bởi 1 tổ chức riêng biệt. Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển trao giải Nobel Hóa học, Vật lý và Kinh tế; Học viện Karolinska trao giải Nobel Y học; Giải Văn học được trao bởi Viện Hàn lâm Thụy Điển và giải Hòa Bình được trao bởi Ủy ban Nobel Na Uy.
Một câu hỏi được rất nhiều người đặt ra là Tại sao không có giải Nobel Toán học? Có nhiều giả thiết khác nhau được đặt ra nhưng một giả thiết được cho là hợp lý nhất là vì Alfred Nobel không có hứng thú với bộ môn Toán học và không cảm thấy lợi ích của việc trao giải cho những đóng góp trong lĩnh vực này. Giải thưởng được Nobel lập ra để tôn vinh những người có đóng góp lớn trong các lĩnh vực mà ông thực sự quan tâm và hiểu rõ nó sẽ có ích cho con người như thế nào như Hóa học, Vật lý, Văn học, Y học, Hòa bình.
Ông là một nhà hóa học, rất am hiểu và có nhiều công trình nghiên cứu trong lĩnh vực Hóa học và Vật lý, ngoài ra ông cũng đam mê cuồng nhiệt với Văn học. Ông cũng thấy được những lợi ích của Y học đối với cuộc sống con người. Còn đối với giải Nobel Hòa bình được cho là do bà Bertha Kinsky gợi ý, giúp ông phần nào xóa đi danh hiệu “Thương nhân và cái chết” khi ông nổi tiếng trong lĩnh vực sản xuất và buôn bán vũ khí.
Và để thay thế sự thiếu hụt đó, đã có một giải thưởng Toán học tương đương với giải Nobel ra đời là giải Fields. Đây chính là giải thưởng mà Giáo sư Ngô Bảo Châu đã đạt được.
Cấu trúc của Giải Nobel:
Giải thưởng gồm có 2 phần: Huy chương Nobel và một phần thưởng tiền. Số tiền thưởng sẽ thay đổi theo lãi của vốn Quỹ Nobel. Theo tính toán của Nobel, ở những năm đầu, mỗi giải thưởng trị giá gần bằng 15 năm lương của 1 giáo sư đại học. Năm 1948, mỗi giải trị giá 32.000 USD, năm 1980 là 210.000 USD, năm 1990 là 1 triệu USD và hiện nay là 1,36 triệu USD.
Những thông tin thú vị liên quan đến giải Nobel:
Vào năm 2014, có một người đã bán đấu giá huy chương trong lúc còn sống, đó là nhà sinh học người Mỹ James Watson. Ông đã bán huy chương cho tỷ phú Alisher Usmanov – tỷ phú giàu nhất nước Nga, với giá 4,1 triệu USD. Sau khi mua, tỷ phú này đã tặng lại cho chính chủ nhân của nó.
Không phải ai được đề cử cũng thành công nhận giải. Chẳng hạn như một nhà vật lý người Áo Lise Meitner, đã được đề cử tổng cộng 48 lần nhưng vẫn chưa có cơ hội nhận giải thưởng.
Hơn 1/3 số người đoạt giải Nobel là người Mỹ và độ tuổi đoạt giải nhiều nhất là 63 tuổi.
Trên đây là những thông tin thú vị liên quan đến Giải thưởng Nobel. Mong rằng các bạn có thêm những kiến thức bổ ích về vấn đề này. Cảm ơn các bạn đã quan tâm bài viết của chúng tôi!
