Những căn bệnh học đường đang ngày càng trở nên phổ biến đối với lứa tuổi học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường. Hiểu biết về những căn bệnh học đường và cách phòng tránh giúp phụ huynh bảo vệ sức khỏe và tinh thần của con mình một cách tốt nhất.
6 căn bệnh học đường thường gặp
Cong vẹo cột sống
Vẹo cột sống ở trẻ là tình trạng cột sống bị cong vẹo sang một bên theo hình chữ S hoặc C. Cong cột sống là tình trạng cột sống xuất hiện những đoạn cong bất thường theo 2 dạng: gù hoặc ưỡn.
Gù là tình trạng cột sóng uốn cong quá mức ra phía sau. Ưỡn là tình trạng cột sống ở phần thắt lưng uốn cong quá mức ra phía trước.
Nguyên nhân
- Do tư thế ngồi học của học sinh không đúng. Học sinh thường xuyên ngồi lệch vai sang trái hoặc sang phải và cúi đầu quá thấp.
- Do học sinh sử dụng bàn ghế học tập không đúng kích thước
- Do thói quen đeo cặp lệch một bên của học sinh
- Do học sinh phải thực hiện các công việc nặng sớm như gánh, vác, bê đồ nặng,… liên tục trong một thời gian
- Do các di chứng của bệnh còi xương, suy dinh dưỡng, lao cột sống hoặc bại liệt
Ảnh hưởng
Cong vẹo cột sống tuy không phải là căn bệnh nguy hiểm, không có hậu quả tức thời. Tuy nhiên, bệnh có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe về thể chất và tinh thần của trẻ. Cụ thể:
- Bệnh gây lệch trọng tâm của cơ thể, khiến cho việc đọc, viết bị cản trở. Từ đó, gây căng thẳng thị giác, giảm khả năng tập trung, ảnh hưởng xấu đến kết quả học tập.
- Cong vẹo cột sống làm ảnh hưởng đến hoạt động của tim, phổi và sự phát triển của khung xương chậu. Điều này rất có hại đối với các em gái khi sinh nở ở tuổi trưởng thành.
- Bệnh gây lệch cơ thể, bước đi không cân đối, ảnh hưởng đến thẩm mỹ
Tật khúc xạ mắt (cận thị, viễn thị và loạn thị)
Các tật khúc xạ mắt bao gồm: cận thị, viễn thị và loạn thị. Trong đó, cận thị và loạn thị là những căn bệnh phổ biến ở lứa tuổi học sinh.
Nguyên nhân
- Do môi trường học tập thiếu ánh sáng, bàn ghế không đúng tiêu chuẩn;
- Tư thế ngồi học của học sinh không đúng.
- Thời gian học tập quá dài khiến mắt bị mỏi mệt.
- Sử dụng điện thoại, tivi, máy tính trong nhiều giờ liên.
- Đọc sách hoặc truyện có chữ quá nhỏ
Ảnh hưởng
- Tật khúc xạ mắt khiến trẻ gặp khó khăn trong việc quan sát mọi vật xung quanh
- Bệnh khiến trẻ hạn chế tham gia hoạt động thể thao, khó khăn khi tham gia giao thông.
- Ảnh hưởng đến giao tiếp và kết quả học tập
Bệnh về răng miệng
Sâu răng và viêm lợi là hai căn bệnh học đường có tỉ lệ trẻ em mắc nhiều nhất. Đặc biệt là các em học cấp 1.
Nguyên nhân
- Do việc ăn uống và vệ sinh răng miệng không đúng cách, tạo điều kiện cho vi khuẩn ăn mòn răng, gây viêm nhiễm lợi.
- Khuyết tật răng miệng bẩm sinh, răng mọc sai lệch vị trí.
- Cạnh răng sắc nhọn, gây tổn thương nướu hoặc do trẻ thở bằng miệng.
- Ngoài ra, một số nguyên nhân đến từ bệnh tim mạch, đường tiêu hóa, bệnh truyền nhiễm, bệnh nội tiết cũng có thể khiến bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.
Ảnh hưởng
Bệnh về răng miệng không chỉ gây mất thẩm mỹ và ảnh hưởng quá trình ăn uống, mà còn để lại một số hậu quả như:
- Gây nhức răng
- Ảnh hưởng dây thần kinh và tủy răng
- Làm tăng nguy cơ khiến răng bị hỏng hoàn toàn, tăng tính lây lan sang các răng bên cạnh.
Bệnh nhiễm trùng đường tiểu
Nhiễm trùng đường tiểu xảy ra khi vi trùng xâm nhập vào đường nước tiểu của trẻ, có thể dẫn đến viêm bàng quang, viêm thận.
Nguyên nhân
Do sự phát triển của vi trùng trong bàng quang, đôi khi là ở thận.
Có 2 loại nhiễm trùng đường tiểu cơ bản:
- Nhiễm trùng bàng quang (viêm bàng quang): gây sưng, đau ở bàng quang
- Nhiễm trùng thận (viêm bể thận): xuất hiện khi vi khuẩn đi lên từ bàng quang qua niệu quản đến thận
Ảnh hưởng
Bệnh nhiễm trùng đường tiểu nếu không được chữa trị kịp thời có thể gây ra các tình trạng nghiêm trọng hơn như:
- Gây áp xe thận
- Làm giảm chức năng của thận hoặc suy thận
- Làm thận ứ hoặc gây sưng thận
- Nhiễm trùng huyết
Bệnh béo phì
Bệnh béo phì là một trong những căn bệnh học đường có tỷ lệ mắc ngày càng tăng. Bệnh béo phì ở trẻ em được hiểu là tình trạng tích lũy mỡ quá mức hoặc không bình thường tại một vùng hoặc toàn bộ cơ thể đến mức ảnh hưởng tới sức khỏe. Nói cách khác, béo phì là hiện tượng cân nặng cao hơn mức chuẩn tương ứng với chiều cao.
Nguyên nhân
- Chế độ ăn uống không lành mạnh, nhiều đạm, mỡ hoặc đường nhưng ít chất xơ.
- Trẻ lười vận động, không tham gia hoạt động thể thao.
- Yếu tố di truyền
Ảnh hưởng
- Bệnh béo phì khiến thân hình của trẻ mất thẩm mỹ, trẻ dễ bị bạn bè trêu chọc
- Làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm như máu nhiễm mỡ, gan nhiễm mỡ, tiểu đường,…
Rối loạn sức khỏe tinh thần
Tỷ lệ mắc bệnh rối loạn sức khỏe tinh thần đang ngày càng gia tăng trong lứa tuổi học sinh. Rối loạn sức khỏe tinh thần bao gồm: rối loạn hành vi ứng xử (tăng động), rối loạn tư duy (hội chứng Down,…) và rối loạn về tâm lý (trầm cảm).
Nguyên nhân
- Do bẩm sinh
- Do môi trường: bạo lực học đường, lạm dụng tình dục, phân biệt đối xử,…
Ảnh hưởng
- Khiến học sinh luôn cảm thấy mệt mỏi, chán nản hoặc sợ hãi, kém tập trung.
- Có thể khiến trẻ lạm dụng rượu, thuốc lá hoặc các chất kích thích khác.
- Có thể khiến trẻ tự sát.
Cách phòng tránh những căn bệnh học đường cho trẻ
Phòng tránh bệnh cong vẹo cột sống
Để phòng tránh bệnh cong vẹo cột sống, cha mẹ cần:
- Lựa chọn bàn ghế học tập có kích thước phù hợp với trẻ
- Sử dụng cặp sách 2 quai để đeo (đối với học sinh cấp 1 và cấp 2)
- Luôn nhắc nhở, hướng dẫn trẻ ngồi đúng tư thế.
- Cùng trẻ lập thời gian biểu học tập, vui chơi phù hợp với từng lứa tuổi
Phòng tránh tật khúc xạ mắt
Trẻ có thể tránh được các tật khúc xạ mắt nếu thực hiện các nội dung sau:
- Học tập trong môi trường đủ ánh sáng. Nếu sử dụng ánh sáng nhân tạo thì cường độ chiếu sáng từ 300 – 500 Lux.
- Sử dụng các loại sách, vở, truyện có cỡ chữ phù hợp, in trên giấy tốt và in rõ nét. Các chữ phải viết đúng khoảng cách.
- Ngồi học đúng tư thế: lưng thẳng, đầu hơi cúi, mắt cách vở từ 25 – 30 cm.
- Khám mắt định 6 tháng/lần
- Không nằm hoặc quỳ để đọc sách, viết bài.
- Khi ngồi xem tivi phải ngồi cách màn hình tối thiểu 2,5m, thời gian xem không quá 45 – 60 phút.
Phòng tránh bệnh về răng miệng
Cách phòng tránh bệnh về răng miệng tốt nhất chính là vệ sinh sạch sẽ, đúng cách. Bên cạnh đó, cha mẹ cần thay bàn chải cho trẻ định kỳ 3 tháng 1 lần. Phụ huynh nên hạn chế cho trẻ ăn đồ ngọt, đặc biệt trước khi đi ngủ.
Phòng tránh bệnh nhiễm trùng đường tiểu
Cha mẹ cần dạy trẻ cách giữ vệ sinh cơ thể của mình, đặc biệt là các cơ quan đường tiết niệu. Bên cạnh đó, phụ huynh không nên cho trẻ ăn nhiều đồ ăn có đường, protein và quá mặn. Đặc biệt, phụ huynh nên cho trẻ ăn chín, uống sôi và không nhịn đi vệ sinh.
Phòng tránh bệnh béo phì
Cha mẹ cần tạo cho trẻ một thói quen ăn uống lành mạnh, tham gia các hoạt động thể thao. Phụ huynh có thể nhờ trẻ làm một số việc nhà để giúp trẻ vận động. Bên cạnh đó, cha mẹ cần chú ý chế độ dinh dưỡng hợp lý cho trẻ. Không nên cho trẻ ăn quá nhiều chất béo và đồ ngọt.
Phòng tránh rối loạn sức khỏe tinh thần
Cha mẹ cần quan tâm đến trẻ và xây dựng môi trường sống lành mạnh. Ngoài việc chăm sóc thể chất, cha mẹ cần học cách lắng nghe và khuyến khích con bộc lộ cảm xúc của mình.
Mặc dù tỷ lệ mắc những căn bệnh học đường đang ngày một gia tăng nhưng cha mẹ luôn có cách để bảo vệ con mình. Nếu phát hiện trẻ có biểu hiện bệnh, cha mẹ cần đưa con đến gặp bác sĩ để điều trị kịp thời, tránh ảnh hưởng sự phát triển về sau.
