Ngày nay có nhiều phương pháp dạy trẻ mần non đang được áp dụng. Mỗi phương pháp đều có riêng những mặt ưu và nhược điểm. Để biết tên cũng như đặc điểm của từng phương pháp giáo dục trẻ, quý phụ huynh hãy tham khảo bài viết được Giáo Dục 246 tổng hợp và liệt kê dưới đây.
Phương Pháp Montessori
Phương pháp được đặt tên theo nghiên cứu của bác sỹ và nhà giáo dục người Ý, Maria Montessori (1870–1952). Đây là phương pháp với tiến trình giáo dục đặc biệt dựa vào việc học qua cảm giác.
Đặc điểm của phương Pháp Montessori là lấy khả năng tự học của trẻ làm cơ sở. Không bao giờ áp đặt, bắt buộc trẻ làm những điều mà trẻ không muốn. Các bé được tự do tìm hiểu và giao tiếp theo những chủ đề đã được nhà trường lên kế hoạch trước. Theo đó, trẻ sẽ dần trở thành một người độc lập, tích cực, tự tin và có trách nhiệm hơn với chính bản thân và cộng đồng. Khi đó, giáo viên đóng vai trò là người quan sát, gợi ý và hướng dẫn để trẻ thực hiện.
Các lĩnh vực của phương pháp:
- Thực hành về cuộc sống: trẻ sẽ được tự mình mặc quần áo, buộc dây giày, chuẩn bị đồ ăn, lau bàn, tưới cây, trồng cây…
- Giác quan: Áp dụng những bài học khoa học giúp phát triển toàn diện 5 giác quan của bé.
- Ngôn ngữ: Bé được thoải mái giao tiếp, được hướng dẫn học viết các con số và chữ cái.
- Toán học: Các bé sẽ được làm quen các con số thông qua các phép tính hay những bài toán đơn giản.
- Văn hóa: Trẻ được tìm hiểu về lịch sử, âm nhạc, động vật…
Mặt ưu điểm:
- Giúp trẻ phát triển theo từng giai đoạn: 3 tuổi, 4 tuổi, 5 tuổi.
- Khuyến khích việc chơi đùa, hợp tác.
- Lấy trẻ làm trung tâm.
- Rèn luyện cho trẻ tính kỷ luật và tự giác.
- Rèn luyện cho trẻ thói quen ngăn nắp, gọn gàng.
- Khơi gợi cảm hứng sáng tạo cho trẻ.
Mặt nhược điểm:
- Tốn kém tài chính đầu tư.
- Không giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng.
Phương Pháp Reggio Emilia
Phương pháp được bắt nguồn từ nước Ý và là một trong những phương pháp dạy trẻ mần non hay, được áp dụng nhiều tại Việt Nam. Mục tiêu của phương pháp này là hướng trẻ em khám phá thế giới bằng cách tiếp cận mở. Môi trường học tập được xây dựng trên nền tảng lắng nghe, thấu hiểu của bản thân trẻ. Nghĩa là trẻ sẽ tự mình thực hiện các hoạt động thường ngày nhằm kích thích khả năng tự tư duy. Tuy nhiên, cũng sẽ không bị gò bó trẻ trong một khuôn khổ mà để tự sáng tạo và làm những điều bé thích.
Nguyên tắc cốt lõi:
Trẻ em: Triết lý Reggio Emilia coi trẻ em là trung tâm của quá trình học tập và rèn luyện. Trẻ em có nhiều cách suy nghĩ, hành động, giao tiếp và khuyến khích trẻ em sử dụng các vật liệu sẵn có để thể hiện bản thân.
Môi trường: Hướng tới việc xây dựng một môi trường học tập mở và tự do. Tại môi trường đó, trẻ em được phép khám phá, chơi và học không bị gián đoạn, không giới hạn không gian.
Giáo viên: Quan sát và hướng dẫn ở những lĩnh vực mà các em quan tâm. Bằng cách, giáo viên lắng nghe, đặt câu hỏi và quan sát trẻ để có cơ hội khám phá thêm về năng lực thật sự của các em.
Phương Pháp Glenn Doman
Phương pháp được phát triển bởi nhà vật lí trị liệu người, Giáo sư Glenn Doman (1919 – 2013). Phương pháp này không dạy cho trẻ biết đọc, viết hay biết phân biết đồ vật mà chỉ nhằm kích thích trí thông minh trong bộ não của trẻ thông qua Flashcard (thẻ) hay Dot card. Nhờ đó, trẻ sẽ được phát triển về cả thể chất, trí não, cảm xúc và kích thích khả năng vượt qua nghịch cảnh ngay từ khi còn bé.
Phương pháp Glenn Doman dễ thực hiện nên được khuyến khích giảng dạy tại nhà từ sớm cho trẻ từ 3 tháng tuổi.
Phương Pháp Giáo Dục Steiner
Phương pháp giáo dục Steiner (còn gọi là phương pháp Waldorf) ra đời vào khoảng cuối những năm 80 của thế kỉ XX. Do Rudolf Steiner (1861-1925) – một nhà giáo dục, triết gia, tư tưởng xã hội và kiến trúc sư người Áo nghiên cứu và sáng lập. Phương pháp giúp trẻ em thích thú hơn khi chơi những trò chơi sáng tạo bằng cách sử dụng và kết hợp 5 giác quan sẵn có.
Điều kiện áp dụng phương pháp:
- Trẻ luôn được tự mình vui chơi, khám phá, phát huy trí tưởng tượng thật tốt.
- Tổ chức nhiều hoạt động lặp lại thường xuyên.
- Giáo viên sẽ là người hướng dẫn và làm gương.
- Những dụng cụ và đồ chơi phải là những đồ được thiết kế sáng tạo để có thể kích thích sự tư duy của trẻ.
- Luôn mang sự chân thành dành cho trẻ.
Phương pháp STEAM
Trẻ được tự thực hành và tham gia vào các hoạt động sáng tạo là cách giáo dục chính của phương pháp STEAM. Trẻ được hưởng cách giáo dục này sẽ có những ưu điểm nhất định sau đây: có kiến thức về khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học chắc chắn. Khả năng tư duy và sáng tạo tốt, làm việc mang lại hiệu suất cao. Đồng thời trẻ sẽ phát triển toàn diện các kỹ năng mềm.
STEAM chính là một phương pháp giáo dục mầm non hiện đại. Phương pháp này không chỉ xem giáo viên là người cung cấp các kiến thức mà là người luôn đồng hành, hỗ trợ các bé về học tập cũng như cuộc sống. Bên cạnh đó phương pháp STEAM tạo sự hứng khởi và sự tìm tòi, khám phá cho trẻ trong học tập và cuộc sống để trẻ vẫn đảm bảo được kiến thức.
Phương pháp HighScope
Việc trẻ tiếp thu tốt khi được chủ động tham gia vào các chương trình học tập là mục đích chính của phương pháp HighScope. Trẻ có được kiến thức nhờ vào sự trải nghiệm của trẻ với mọi người và thế giới xung quanh. Đồng thời phương pháp này cũng giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi lĩnh vực.
Các yếu tố cần thiết để áp dụng:
- Có được sự tương tác qua lại giữa giáo viên đứng lớp và các bé.
- Các hoạt động và học tập phải được lên kế hoạch theo từng ngày.
- Trường học phải có cách trang trí lớp học thật đẹp.
- Có thể bài trí theo các sở thích của trẻ.
- Và hơn thế nữa là cách sắp xếp dụng cụ hợp lý để trẻ có thể dễ dàng lấy đồ và cất đồ một cách dễ dàng hơn.
Phương pháp Shichida
Đây chính là phương pháp giáo dục sớm được bắt đầu từ Nhật Bản. Phương pháp Shichida nhấn mạnh vào sự giáo dục dành cho trẻ trong 6 năm đầu đời. Bởi vì kết quả mà phương pháp này mang lại nên nó đã được áp dụng và phát triển trên nhiều quốc gia.
Mục tiêu của phương pháp này là hướng đến sự phát triển toàn diện của trẻ. Từ việc cung cấp các bài học về sự phát triển trí óc, tinh thần rồi đến thể chất, đặc biệt sự phát triển trí não của trẻ được chú trọng.
Khi trẻ được hưởng cách giáo dục của phương pháp này sẽ có kiến thức rộng mở, cách xử lý vấn đề linh hoạt và khả năng tiếp thu thông tin tăng cao. Lợi ích thứ 2 mà phương pháp Shichida mang lại cho trẻ là giúp trẻ có ý thức từ nhỏ và phát triển thể chất hiệu quả hơn.
Phương pháp Forest School
Đây là phương pháp dạy trẻ mầm non phổ biến ở các nước có nền giáo dục phát triển như Mỹ hay Phần Lan. Khi áp dụng phương pháp này, trẻ sẽ hoàn toàn được vui chơi ngoài trời, tự do khám phá và hòa mình vào thiên nhiên xung quanh.
Tất cả các chương trình thuộc phương pháp này đều hướng đến sự tham gia thường xuyên và dài hạn của trẻ. Tại nơi đây, trẻ sử dụng các nguyên liệu có từ thiên nhiên để học và sáng tạo. Đồng thời mở rộng kiến thức hơn nữa, tùy thuộc vào hoàn cảnh và thời gian.
Có 2 thứ quan trọng mà trẻ có được sau khi trải qua giáo dục bằng phương pháp Forest School. Đó là trí tuệ minh mẫn, sáng suốt và cơ thể khỏe mạnh.
Lời Kết: Bài viết đã tổng hợp lại những phương pháp dạy trẻ mần non được áp dụng phổ biến nhất hiện nay. Hy vọng thông tin bài viết là hữu ích và giúp bạn hiểu hơn về cách dạy trẻ.
